සාම හස්තයෙන් පසු බොර තෙල් මිල අඛණ්ඩව පහතට

වොෂින්ටනය සහ ටෙහෙරානය අතර ඇති වූ කොන්දේසි සහිත සටන් විරාම ගිවිසුමත් සමඟ ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල දැවැන්ත ලෙස පහත වැටී ඇති අතර, ලොව පුරා කොටස් වෙළෙඳපොළ දර්ශක කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.

පෙබරවාරි 28 වැනිදා ආරම්භ වූ මෙම ගැටුම හමුවේ දැඩි අවහිරතාවයට ලක්ව තිබූ හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය සති දෙකක කාලයකට නැවත විවෘත කිරීමට දෙපාර්ශවයම එකඟ වීම මෙම තත්ත්වයට ප්‍රධාන හේතුව වී ඇත.

ගිවිසුම ප්‍රකාශයට පත්වීමත් සමඟ බ්‍රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් බැරලයක මිල 15.9% කින් පහත වැටී ඇමරිකානු ඩොලර් 92.30 ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, ඇමරිකානු බොරතෙල් මිල 16.5% කින් පහත වැටී ඩොලර් 93.80 ක් දක්වා අඩු විය. කෙසේ වෙතත්, ගැටුම ආරම්භ වීමට පෙර පැවති ඩොලර් 70 සීමාවට වඩා තවමත් මිල ඉහළ මට්ටමක පවතී.

ආසියානු-පැසිෆික් කලාපයේ කොටස් වෙළෙඳපොළ දර්ශක ද අද (බදාදා) උදෑසන ඉහළ යාමක් පෙන්නුම් කළේය. ජපානයේ Nikkei 225 දර්ශකය 4.5% කින් සහ දකුණු කොරියාවේ Kospi දර්ශකය 5.5% කින් ඉහළ ගිය අතර, වෝල් ස්ට්‍රීට් වෙළෙඳපොළ ද සුබවාදී පෙරනිමිති පළ කර ඇත.

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් තබමින් ප්‍රකාශ කළේ, ඉරානය විසින් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම සහ වහාම විවෘත කිරීමට එකඟ වන්නේ නම් පමණක් සති දෙකක කාලයකට බෝම්බ හෙලීම සහ ප්‍රහාර එල්ල කිරීම අත්හිටුවන බවයි.

මේ අතර ඉරාන විදේශ අමාත්‍ය අබ්බාස් අරග්චි සඳහන් කළේ ඉරානයට එල්ල කරන ප්‍රහාර නතර කරන්නේ නම් පමණක් සටන් විරාමයකට එකඟ වන බවත්, එසේ වුවහොත් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ආරක්ෂිත ප්‍රවේශය ලබා දීමට හැකි වනු ඇති බවත්ය.

පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ බලශක්ති සැපයුම මත දැඩි ලෙස යැපෙන ආසියානු රටවලට මෙම යුද වාතාවරණය දැඩි ආර්ථික බලපෑමක් එල්ල කර තිබිණි. මාර්තු 24 වැනිදා පිලිපීනය සිය බලශක්ති හදිසි අවස්ථාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේ ඉන්ධන මිල දෙගුණයකින් ඉහළ යාම හේතුවෙනි. එසේම ගුවන් ගමන් ගාස්තු ඉහළ යාම සහ ඉන්ධන හිඟය හේතුවෙන් කලාපීය ආර්ථිකයන් රැසක් අර්බුදයට පත්ව තිබුණි.

විශ්ලේෂකයන් පවසන පරිදි, මෙම සටන් විරාමය හේතුවෙන් දැනට මුහුදේ නැංගුරම් ලා ඇති තෙල් නැව් වලට ගමන් කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණද, මැදපෙරදිග තෙල් නිෂ්පාදනය යථා තත්ත්වයට පත් වීමට තවත් මාස කිහිපයක් ගතවනු ඇත. එයට හේතුව යුද්ධය නිසා බලශක්ති යටිතල පහසුකම් වලට සිදුව ඇති හානියයි. එබැවින් මෙම සටන් විරාමය ස්ථිර සාම ගිවිසුමක් දක්වා වර්ධනය වන්නේද යන්න පිළිබඳව ලෝක අවධානය යොමුව පවතී.