බාල ගල්අගුරු නිසා නොරොච්චෝල යන්ත‍්‍ර අවධානමක... ආපසු පටවන්නත් ක‍්‍රමයක් නෑ!

නොරාච්චෝල ලක්විජය ගල්අඟුරු බලාගාරය සඳහා මෑතකදී ආනයනය කරන ලද බාල මට්ටමේ ගල්අඟුරු දහනය කිරීම හේතුවෙන් ජනනය වන අළු ප්‍රමාණය ඉහළ ගොස් දැඩි පාරිසරික තර්ජනයක් මතුවිය හැකි බව විෂය ප්‍රවීණයෝ අනතුරු අඟවති.

දූෂණ චෝදනාවලට ලක්ව ඇති ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලියක් යටතේ මෙරටට ගෙන්වා ඇති මෙම ගල්අඟුරු තොගය, බලාගාරයේ තාක්ෂණික පිරිවිතරයන්ට ද පටහැනි බව වාර්තා වේ.

ඉන්දියාවේ 'ට්‍රයිඩන්ට් චෙම්ෆාර්' සමාගම හරහා දකුණු අප්‍රිකාවෙන් ආනයනය කරන ලද මෙට්‍රික් ටොන් 60,000කින් යුත් පළමු ගල්අඟුරු තොගය සම්බන්ධයෙන් ලක්විජය අභ්‍යන්තර රසායනාගාරය සිදුකළ පරීක්ෂණවලදී හෙළි වී ඇත්තේ එහි අළු ප්‍රතිශතය බර අනුව 21%ක් බවයි. ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම නියම කර ඇති ප්‍රමිතීන්ට අනුව අළු ප්‍රතිශතය 16% ඉක්මවන්නේ නම් එම තොගය ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතු අතර, එහි තිබිය යුතු සම්මත අගය වනුයේ 11%කි.

වර්තමාන යටිතල පහසුකම් අනුව ලක්විජය බලාගාරයට දිනකට කළමනාකරණය කළ හැක්කේ අළු ටොන් 1,000ත් 1,100ත් අතර ප්‍රමාණයකි. එහෙත්, මෙම බාල ගල්අඟුරු භාවිත කරමින් බලාගාරයේ ජනන යන්ත්‍ර තුනම ක්‍රියාත්මක කළහොත් දිනකට ජනනය වන අළු ප්‍රමාණය ටොන් 1,600 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි පරිසරවේදීහු පෙන්වා දෙති.

මෙම අතිරික්ත අළු ප්‍රමාණය සැකසීමට බලාගාරයට පවතින නොහැකියාව හේතුවෙන්, අතීතයේ සිදුකළාක් මෙන් අළු එළිමහනට බැහැර කිරීමට සිදුවනු ඇතැයි බියක් පවතී. එමෙන්ම, බලාගාරයේ පවතින අළු පෙරණ මගින් මෙම අධික ධාරිතාව දරාගත නොහැකි වීමෙන් පරිසර දූෂණය තවදුරටත් උග්‍ර විය හැකිය.

විෂය ප්‍රවීණයෙකු අදහස් දක්වමින් සඳහන් කළේ බලාගාරය සැලසුම් කර ඇත්තේ නිශ්චිත තාක්ෂණික අගයන් පරාසයක් සඳහා බවයි. අදාළ අගයන් වෙනස් වීමෙන් ගල්අඟුරු අඹරන යන්ත්‍ර ඇතුළු පද්ධතියම දැඩි පීඩනයකට ලක්වන බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. පරීක්ෂණ මට්ටමින් දින කිහිපයක් මෙම ගල්අඟුරු භාවිත කිරීමේදී ද ගැටලු පැන නැගී ඇත.

2025 වසර අගභාගයේදී පිරිනමන ලද මෙම ටෙන්ඩරයට අනුව ගල්අඟුරු නැව් වාර 25ක් අප්‍රේල් 20 වනදාට පෙර ගොඩබෑ යුතුව ඇත. ඉන් පසුව සැප්තැම්බර් දක්වා ගල්අඟුරු ගොඩබෑ නොහැක. එබැවින්, මෙම ගිවිසුම අවලංගු කර නව ටෙන්ඩරයකට ගියහොත් බලාගාරයට අවශ්‍ය ගල්අඟුරු තොග නියමිත කාලයට ගෙන්වා ගැනීමට නොහැකි වීමේ අවදානමක් ද පවතී.

නිරීක්ෂකයින් පවසන පරිදි, පළමු තොගයේ තිබූ ගල්අඟුරු කළු පැහැයට වඩා දුඹුරු පැහැයක් ගත් අතර ඉන් විශාල දූවිලි ප්‍රමාණයක් පිට විය. එහි කැලරි අගය කිලෝග්‍රෑමයට කිලෝකැලරි 5,900කට වඩා අඩු බව පරීක්ෂණවලදී තහවුරු වී ඇත. ටෙන්ඩර් ලේඛනවලට අනුව එම අගය 6,100 kcal/kg විය යුතු අතර, 5,900ට අඩු වීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට හේතුවකි.

මේ අතර, ස්වාධීන ආයතනයක් වන 'කොටෙක්නා' ආයතනය මගින් සිදුකළ පරීක්ෂණ වාර්තාව පසුගිය සිකුරාදා අමාත්‍යාංශයට භාරදීමට නියමිතව තිබුණද, එහි අන්තර්ගතය පිළිබඳව මෙතෙක් නිල ප්‍රකාශයක් නිකුත් වී නොමැත. බලශක්ති බලධාරීන් පරීක්ෂණ වාර්තාවල ප්‍රතිඵල පිළිබඳ සොයා බලනවා වෙනුවට, එම වාර්තා මාධ්‍යයට කාන්දු වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇති බවට ද චෝදනා එල්ල වේ.

තවද, ලක්විජය බලාගාරය තුළ ගොඩබෑ ගල්අඟුරු නැවත නැවට පැටවීමේ පහසුකම් නොමැති බැවින්, වරක් ගොඩබෑ පසුව එම ගල්අඟුරු ආපසු හරවා යැවීමේ ක්‍රමවේදයක් ද නොමැති වීම තත්ත්වය තවත් බැරෑරුම් කර ඇත.

මේ පුවත තව අයට බලන්න